Analiza systemu finansowania kultury

Sposób projektowania programów dotacyjnych, kryteria oceny wniosków oraz sposób dystrybucji środków publicznych mogą wpływać na to, jakie działania kulturalne powstają, jakie grupy odbiorców są angażowane i jakie formy uczestnictwa w kulturze rozwijają się w praktyce.

Szczególną rolę odgrywają w tym systemie organizacje pozarządowe, które często realizują działania animacyjne i edukacyjne, wspierające aktywne uczestnictwo w kulturze oraz rozwój kompetencji kulturowych i społecznych.

Projekt ma charakter pilotażowy i eksploracyjny. Jest kontynuacją wcześniejszych badań Fundacji Obserwatorium dotyczących m.in. uczestnictwa w kulturze, funkcjonowania instytucji kultury i ewaluacji programów publicznych.

Celem projektu jest pogłębiona analiza systemu finansowania działań kulturalnych oraz zbadanie jego wpływu na uczestnictwo w kulturze, rozwój animacji i edukacji kulturowej oraz funkcjonowanie organizacji pozarządowych.

Badanie obejmie programy grantowe MKiDN oraz wybranych narodowych instytucji kultury, ze szczególnym uwzględnieniem dokumentacji i wyników konkursów z lat 2024–2025. Analizie poddane zostaną m.in. cele programów, kryteria oceny, listy rankingowe, typy beneficjentów oraz obszary i formy finansowanych działań kulturalnych.

Projekt jest realizowany w kilku etapach:

• mapowanie systemu grantowego i analiza dostępnych dokumentów oraz danych,
• pogłębiona analiza programów dotacyjnych i wyników konkursów,
• wywiady i fokusy z przedstawicielami instytucji zarządzających programami, ekspertami oraz organizacjami pozarządowymi,
• analiza materiału badawczego oraz panele eksperckie i warsztaty,
• opracowanie i upowszechnienie raportu końcowego oraz modelu rekomendacyjnego.

Ważnym elementem projektu jest stworzenie przestrzeni do dialogu pomiędzy instytucjami publicznymi, organizacjami pozarządowymi i środowiskiem eksperckim. Wspólna analiza wyników badań i praca nad rekomendacjami mają służyć wymianie doświadczeń i wypracowaniu propozycji usprawnień systemu finansowania kultury.

Główny i najważniejszy rezultat projektu stanowić będzie raport badawczy, dotyczący systemu finansowania działań kulturalnych, w tym rekomendacje dotyczące jego usprawnienia. Raport zostanie opublikowany w wersji drukowanej i elektronicznej.

W ramach projektu powstaną również:

• pogłębiona diagnoza systemu finansowania działań kulturalnych w Polsce,
• identyfikacja modeli projektów sprzyjających aktywnemu uczestnictwu w kulturze,
• analiza roli organizacji pozarządowych w systemie finansowania kultury,
• rekomendacje dotyczące bardziej efektywnego transferu środków publicznych do działań animacyjnych i edukacyjnych,
• model analityczny pozwalający badać relacje pomiędzy systemem finansowania kultury a praktykami uczestnictwa w kulturze.

Projekt ma stworzyć podstawę do dalszej analizy systemu finansowania kultury oraz dyskusji nad tym, jak projektować programy grantowe, aby skuteczniej wspierały uczestnictwo w kulturze i działania realizowane przez sektor pozarządowy.